معرفی رشته و گروه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گیلان

مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار، علم و فن پیشگیری از بیماری های ناشی از کار و ارتقای سطح سلامتی افراد شاغل از طریق کنترل عوامل زیان آور محیط کار در حوزه بهداشت شاغلین، و پیشگیری از حوادث شغلی و فراهم آوردن محیط کار ایمن از جنبه ایمنی می باشد. گروه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار دانشگاه علوم پزشکی گیلان نیز با هدف تربیت نیروی متخصص و مورد نیاز جامعه  درسال1390 با پذیرش دانشجو در دوره کارشناسی پیوسته و در سال 1391 با پذیرش دانشجو در دوره کارشناسی ناپیوسته مهندسی بهداشت حرفه ای، رسالت تربیت نیروی انسانی متخصص را به عهده دارد و بصورت غیر مستقیم در جهت تامین نیاز جامعه و صنایع کشور فعالیت می نماید. همچنین به منظور توسعه و ارتقاء سطح کیفیت فعالیت های علم و فناوری در راستای دستیابی به اهداف راهبردی در سند چشم انداز توسعه، نقشه جامع علمی کشور در بخش سلامت، حفظ و صیانت از سلامت نیروی کار، در تلاش برای راه اندازی مقطع کارشناسی ارشد می باشد.

در حال حاضر این گروه دارای 3 عضو هیئت علمی شامل 1 دانشیار، و 2 استادیار و یک کارشناس بوده و در مقاطع کارشناسی پیوسته و ناپیوسته مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار، دانشجو می پذیرد. همچنین آزمایشگاه های تخصصی گروه مهندسی بهداشت حرفه ای شامل آزمایشگاه های عوامل فیزیکی، آزمایشگاه عوامل شیمیایی و تهویه صنعتی، آزمایشگاه آنالیز دستگاهی، آزمایشگاه ارگونومی و آزمایشگاه ایمنی می باشند که آماده ارائه خدمت در زمینه های مختلف رشته مهندسی بهداشت حرفه ای می باشند.

 

وظایف متخصصین مهندسی بهداشت بهداشت حرفه ای و ایمنی کار

فعالیت های متخصصین مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار در همه سازمان ها شامل دو بخش ایمنی و بهداشت کار است که در بخش ایمنی، شناسایی خطرات محیط کار و چگونگی کنترل آنها مورد بحث قرار می گیرد و شامل موضوعات متعددی از قبیل ایمنی کار در مشاغل جوشکاری، تراشکاری، نجاری، غواصی، کار در ارتفاعات، حفر چاه و تونل، ایمنی ساختمان و ساختمان سازی، ایمنی ماشین آلات و ابزار، ایمنی برق، ایمنی حریق، ایمنی معدن و غیره می باشد. در بخش بهداشت کار نیز با هدف پیشگیری از بیماری های ناشی از کار، عوامل زیان آوری چون عوامل فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی، ارگونومیکی، مکانیکی و عوامل روانی محیط کار مورد شناسایی، اندازه گیری، ارزشیابی و در نهایت کنترل قرار می گیرد،

از اهم وظایف و مسئولیت های متخصصین مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار که دانش آموختگان گروه نیاز است توانمندی های لازم در زمینه های مربوط به آن را داشته باشند شامل موارد زیر می باشد:

  1. شناسایی، اندازه گیری، ارزشیابی و کنترل عوامل زیان آور محیط کار از طریق طراحی و نظارت بر ایجاد سیستم های فنی تأمین بهداشت نظیر طراحی روشنایی، طراحی سیستم های تهویه صنعتی، طراحی سیستم های تصفیه آب و فاضلاب صنعتی و غیره
  2. بررسی نحوه انجام کارها از نظر اصول ایمنی و ارگونومیک کار و ارایه روش های صحیح انجام آنها
  3. طراحی و نظارت بر ایجاد پست های کار ارگونومیکی نظیر پست های کار کامپیوتری، پست های کار مونتاژ، پست های کار تحریری، طراحی ارگونومیکی ابزارهای کار دستی، کنترل ها و نشانگرها و
  4. آموزش نکات ایمنی و بهداشت حرفه ای محیط کار به کارگران
  5. تأمین، آموزش و نظارت بر نحوه استفاده از وسایل حفاظ فردی توسط کارگران
  6. برنامه های کلی و اجرایی بهداشت حرفه ای در کارخانجات
  7. کنترل وضعیت تغذیه کارکنان
  8. برنامه های مربوط به ناتوانی یا توانبخشی در صنعت
  9. برنامه های مربوط به آموزش ایمنی و بهداشت شغلی
  10. ایجاد امکانات امدادی و درمانی اولیه
  11. برنامه های مربوط به بهداشت حرفه ای به منظور حفظ و ارتقای آن
  12. برنامه های مربوط به حفاظت و ایمنی به منظور ایجاد یک سیستم حفاظت فنی در محیط کار
  13.  معاینات شغلی (قبل از استخدام، دوره ای و اختصاصی) به منظور ایجاد یک سیستم پایش و مراقبت دایمی

 

رسالت، اهداف اصلی و چشم انداز گروه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار

تعالیم اسلام همواره برای جان انسان ارزش قائل بوده است. قرآن حکیم در آیه 32 سوره مبارکه مائده فرموده است: «هرکس یک نفر را نجات دهد مانند آن است که همه انسانها را نجات داده است». با تعهد به ارزش های اسلامی و تصریح حفظ سلامت آحاد جامعه و عدالت اجتماعی در قانون اساسی و قوانین مصوب بالاخص قانون کار جمهوری اسلامی ایران و تامین سلامت نیروی کار با در نظر گرفتن اولویت های ملی مهم ترین ارزش های گروه شامل موارد زیر است:

  1. تربیت نیروی متخصص در جهت کمک به ارتقاء سطح سلامت نیروی کار و بهبود شرایط و محیط کار
  2. کمک به توسعه علمی و فناوری کشور در حوزه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار
  3. هماهنگی های درون بخش و برون بخشی بمنظور تربیت نیروی متخصص و زمینه سازی بمنظور راه اندازی مقاطع تحصیلات تکمیلی مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار
  4. توجه و مراعات موازین شرعی و اصول اخلاقی در فعالیتهای علمی
  5. ارج نهادن به جایگاه والای کار و تکریم عملی و صیانت از نیروی کار در ذهن فراگیران و دانشجویان
  6. توجه به نیازهای واقعی کشور و اولویت دهی در انجام فعالیتهای آموزشی و تحقیقاتی
  7. مشارکت در توسعه علمی و ارتقاء موقعیت علمی کشور در این حوزه،
  8. دستیابی به فن آوریهای نوین به منظور رفع نیاز کشور
  9. حضور فعال در عرصه های بین المللی از طریق ایجاد بستر و فضای پویا برای محققین جهت انجام فعالیتهای علمی
  10. تامین نیروهای لازم جهت حفظ و ارتقاء بهداشت و سلامت جسمی، روانی و اجتماعی شاغلین
  11. تقویت و بهبود برنامه‌ها و فرآیندهای آموزشی مطابق با نیازهای جامعه
  12. توسعه کمی و کیفی پژوهش‌ها
  13. توسعه آموزش پاسخگو و سلامت‌محور بر اساس نیازهای محیط کار
  14. رعایت سرفصل‌های دروس مختلف
  15. ارتقاء مستمر کیفیت خدمات آموزشی و پژوهشی
  16. ارتقاء کمی و کیفی و هدفمند نمودن پژوهش در جهت رفع مشکلات بهداشت حرفه‌ای، ایمنی و ارگونومی جامعه، صنایع و سازمان‌ها
  17. تربیت نیروی انسانی متخصص و توسعه دوره‌های آموزشی با توجه به نیازهای جامعه
  18. پیگیری وضعیت فارغ التحصیلان و پشتیبانی علمی و معنوی در جهت اهداف و زمینه های تخصصی رشته
  19. همگرایی با نقشه جامع علمی کشور در تدوین اهداف و برنامه‌های آموزشی و پژوهشی گروه
  20. بهبود ساختار فیزیکی و تجهیزات آموزشی و پژوهشی
  21. بازنگری در برنامه های آموزشی گروه
  22. همسویی فعالیت های گروه با برنامه ریزی های هیأت محترم ممتحنه، ارزشیابی و برنامه ریزی رشته
  23.  برقراری ارتباط فعال با سیاستگذاران و متولیان بهداشت و ایمنی شغلی در کشور.

 

در برنامه توسعه ای گروه، همسو با برنامه های دانشگاه در اهداف و چشم انداز 1402، راه اندازی مقطع کارشناسی ارشد و تجهیز و تکمیل امکانات آزمایشگاهی گروه از اهم موارد بوده و فعالیت ها و برنامه ریزی های گروه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار دانشکده بهداشت همسو با آن می باشد.

آخرین بروز رسانی : 04 دی 1400